Trong quá trình khai thác sử dụng, công trình xây dựng luôn chịu tác động của thời gian, môi trường và tải trọng sử dụng. Nếu không được theo dõi, kiểm tra và bảo trì định kỳ, các hư hỏng nhỏ có thể phát triển thành sự cố nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an toàn và tuổi thọ công trình.
Kiểm định và bảo trì định kỳ công trình là gì?
Khái niệm kiểm định và bảo trì công trình xây dựng
– Kiểm định công trình là hoạt động đánh giá chất lượng, mức độ an toàn và khả năng chịu lực của công trình thông qua khảo sát, đo đạc và thí nghiệm.
– Bảo trì công trình là quá trình duy tu, sửa chữa và bảo dưỡng nhằm duy trì khả năng sử dụng và kéo dài tuổi thọ công trình.
Kiểm định và bảo trì định kỳ có mối quan hệ chặt chẽ, trong đó kết quả kiểm định là cơ sở để lập kế hoạch bảo trì phù hợp.
Khi nào cần kiểm định và bảo trì định kỳ công trình?
Theo chu kỳ sử dụng của công trình
Công trình xây dựng cần được kiểm định và bảo trì định kỳ:
- Theo chu kỳ được quy định trong hồ sơ bảo trì công trình
- Theo loại và cấp công trình
- Theo điều kiện khai thác và môi trường tác động
Thông thường, kiểm định định kỳ được thực hiện từ 3 – 5 năm/lần đối với nhiều loại công trình.
Khi công trình đã sử dụng trong thời gian dài
Đối với các công trình đã đưa vào sử dụng lâu năm:
- Kết cấu có thể bị xuống cấp
- Vật liệu chịu tác động của môi trường và thời gian
Việc kiểm định và bảo trì định kỳ giúp đánh giá khả năng tiếp tục sử dụng và kịp thời xử lý các hư hỏng.
Khi xuất hiện dấu hiệu hư hỏng, xuống cấp
Chủ đầu tư cần thực hiện kiểm định và bảo trì ngay khi phát hiện:
- Nứt, lún, nghiêng, võng kết cấu
- Bong tróc bê tông, ăn mòn cốt thép
- Thấm, dột, hư hỏng các bộ phận bao che
Đây là những dấu hiệu cảnh báo công trình có thể mất an toàn nếu không được xử lý kịp thời.
Trước khi cải tạo, nâng cấp hoặc thay đổi công năng
Kiểm định và bảo trì định kỳ cần được thực hiện:
- Trước khi nâng tầng, cải tạo công trình
- Trước khi thay đổi công năng sử dụng
- Trước khi tăng tải trọng khai thác
Việc kiểm định giúp xác định khả năng chịu lực của công trình hiện hữu và đề xuất giải pháp phù hợp.
Khi có yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước
Trong một số trường hợp, kiểm định và bảo trì định kỳ công trình là yêu cầu bắt buộc theo:
- Chỉ đạo của cơ quan quản lý nhà nước
- Kết luận kiểm tra, thanh tra công trình
- Quy định về an toàn công trình xây dựng
Chủ đầu tư cần tuân thủ để đảm bảo tính pháp lý và an toàn.
Lợi ích của việc kiểm định và bảo trì định kỳ công trình
Đảm bảo an toàn và kéo dài tuổi thọ công trình
Kiểm định và bảo trì định kỳ giúp:
- Phát hiện sớm các hư hỏng tiềm ẩn
- Ngăn ngừa sự cố công trình
- Kéo dài tuổi thọ và giá trị sử dụng công trình
Tối ưu chi phí quản lý và khai thác công trình
Thực hiện kiểm định và bảo trì định kỳ:
- Giảm chi phí sửa chữa lớn về sau
- Hạn chế phát sinh do hư hỏng nghiêm trọng
- Quản lý công trình hiệu quả và bền vững hơn
Lưu ý khi thực hiện kiểm định và bảo trì định kỳ công trình
Lựa chọn đơn vị kiểm định, bảo trì đủ năng lực
Chủ đầu tư cần:
- Lựa chọn tổ chức kiểm định có đủ điều kiện năng lực
- Đảm bảo cá nhân thực hiện có chứng chỉ hành nghề
- Xác định rõ phạm vi kiểm định và bảo trì
Lựa chọn đúng đơn vị giúp đảm bảo độ chính xác và giá trị pháp lý của kết quả kiểm định.
Việc xác định đúng khi nào cần kiểm định và bảo trì định kỳ công trình là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn, chất lượng và hiệu quả khai thác công trình xây dựng. Kiểm định và bảo trì định kỳ không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là giải pháp quản lý bền vững cho mọi loại công trình.
